Sejm Wielki jako przejaw łagodnej rewolucji (cz. I): Ziemiańska szlachta w walce o niezawisłość Rzeczypospolitej i obalenie Rady Nieustającej. Pierwsze reformy. Ustanowienie Sejmu nieustającego (1788-1789)

W dotychczasowych badaniach nad Sejmem Wielkim na czoło wysuwają się zazwyczaj rozważania ukazujące polityczno-konstytucyjne kontrowersje dzielące ówczesnych liderów Rzeczypospolitej, tj.: Stanisława Augusta1 i przywódcę Puławian  Ignacego Potockiego2. Ale na obrady Sejmu Wielkiego spojrzeć można również przez pryzmat łagodnej rewolucji, jako ruchu społecznego zdominowanego przez niebywały wzrost aktywności politycznej oświeconej ziemiańskiej szlachty, zmierzającej do wyzwolenia kraju spod zależności rosyjskiej i przeprowadzenia niezbędnej reformy Rzeczypospolitej.3 Zidentyfikowanie obrad Sejmu Wielkiego z pojęciem łagodnej rewolucji zawdzięczamy Hugonowi Kołłątajowi, który w słynnych  Listach Anonima, skierowanych do przyszłego marszałka  Sejmu Stanisława Małachowskiego, pisał: „ma się rozpocząć dzieło dla całego kraju nieobojętne  i podobno ostatnie, przez które Opatrzność łagodną rewolucyją nastręczać nam zdaje się.”4

Czytaj dalej Sejm Wielki jako przejaw łagodnej rewolucji (cz. I): Ziemiańska szlachta w walce o niezawisłość Rzeczypospolitej i obalenie Rady Nieustającej. Pierwsze reformy. Ustanowienie Sejmu nieustającego (1788-1789)